Có những câu ta mang theo nhiều năm mà chưa nói ra. Một lời xin lỗi với người cũ. Một lời cảm ơn với cha mẹ. Một câu “con không muốn thế” với chính gia đình mình. Một lời từ chối đáng lẽ phải nói từ lâu. Những câu ấy không biến mất. Chúng nằm lại ở đâu đó giữa ngực và miệng, và có những lúc không ngờ, ta thấy cổ họng mình nghẹn lại.
Trong tấm bản đồ luân xa cổ xưa, vùng cổ họng là nơi của tiếng nói và sự thật. Nó thường được gắn với màu xanh lam, màu của bầu trời trong. Nhưng không cần tin vào bản đồ nào cũng có thể cảm nhận điều này. Ai cũng từng thấy cổ mình thắt lại khi sợ, nghẹn lại khi xúc động, khàn đi sau một trận cãi vã. Cổ họng là cánh cửa hẹp nhất giữa bên trong và bên ngoài, nên mọi thứ muốn đi ra đều phải chạy qua đó.
Khi một cánh cửa đóng quá lâu, nó sẽ kẹt. Người quen nuốt lời thường có một giọng nói nhỏ, như sợ làm phiền ai. Họ hay nói sao cũng được, dù trong lòng chẳng sao cũng được chút nào. Họ cười khi muốn khóc, gật đầu khi muốn lắc. Lâu dần, chính họ cũng không còn biết mình muốn gì, vì tiếng nói bên trong đã quá lâu không được ai hỏi ý kiến.
Nhưng cánh cửa ấy cũng có thể hỏng theo hướng ngược lại. Có người cửa luôn mở toàn phần, gió lùa ra ào ào. Nói không ngừng, nói để lấp khoảng lặng, nói để khỏi phải nghe. Nói thật lòng mà chẳng cần biết người kia có đau không. Hai kiểu người ấy trông trái ngược, nhưng thật ra cùng một gốc: cánh cửa không còn biết cách khe khẽ mở ra, khe khẽ khép lại.
Cánh cửa cổ họng có thể mềm lại, từng chút một.
Bắt đầu bằng thân, vì thân thường thành thật hơn lời. Ngồi thẳng, thả lỏng quai hàm, để lưỡi nằm yên trong miệng. Xoay cổ thật chậm sang trái, sang phải, cúi xuống, ngẩng lên, mỗi hướng một hơi thở. Nhiều người ngạc nhiên khi thấy cổ mình cứng đến thế nào. Nó đã gồng mình giữ lại bao nhiêu câu nói, giờ được thở ra một chút.
Rồi ngân. Một âm a dài là đủ, hoặc o, hoặc ngân khép miệng. Để tiếng ngân rung lên trong cổ, cảm nhận nó lan ra hai bên, lên cằm, xuống ngực. Tiếng ngân giống như mở hé cửa cho gió lùa qua, để cái bản lề quen dần với chuyển động. Ngân mỗi sáng vài phút, bạn sẽ thấy giọng mình ấm dần lên mà không cần cố.
Sau đó là việc khó hơn: tập nói thật, từng chút một. Nói thật không có nghĩa là tuôn ra mọi điều mình nghĩ. Một lời thật mà sai lúc có thể đau hơn một lời dối. Nói thật là nói điều mình cảm nhận, bắt đầu bằng chữ mình. “Mình thấy buồn khi chuyện đó xảy ra” nghe khác hẳn “bạn làm mình buồn”. Câu đầu mở cửa, câu sau ném đá qua cửa sổ.
Bắt đầu từ những chuyện nhỏ. Nói với người bán hàng rằng mình không cần thêm túi. Nói với bạn rằng tối nay mình mệt, hẹn hôm khác. Nói với người thân rằng bữa cơm hôm nay ngon quá. Những câu nhỏ kiểu này là bài tập thể dục cho cổ họng. Khi đã quen, những câu lớn sẽ tự biết đường ra, vào đúng lúc.
Còn những lời đã không thể nói nữa, vì người nghe đã đi xa hoặc đã quá cố. Những lời ấy có thể viết ra giấy. Viết một lá thư không gửi, viết hết, không sửa câu chữ. Rồi đọc to lên một lần, một mình, trong căn phòng yên. Tiếng nói của mình vang lên, đi qua cổ họng, ra khỏi thân. Có khi nước mắt sẽ chảy. Cứ để nó chảy. Nước mắt cũng là một cách nói.
Một điều nhỏ cần nhắc: nếu cổ họng của bạn đau kéo dài, khàn tiếng lâu ngày, hoặc có cảm giác vướng thật sự, nên đi khám. Năng lượng và thân thể đi cùng nhau, và có lúc thân thể cần thầy thuốc trước khi cần một bài tập.
Khi cánh cửa cổ họng mềm lại, bạn sẽ nhận ra một điều lạ. Bạn không nói nhiều hơn. Thậm chí có khi còn nói ít đi. Nhưng mỗi câu ra khỏi miệng đều là của mình, nhẹ và thật, như một cơn gió đi qua đúng khung cửa nó thuộc về. Câu nói mà bạn giữ lâu nhất trong đời, khi nói ra rồi, lại ngắn đến bất ngờ.


