Ở bất cứ nơi đâu, sự im lặng vẫn hiện diện, hiện diện một cách âm thầm nhưng bao trọn tất cả, ôm trọn tất cả âm thanh.
Tôi gọi nó là “tiếng lặng”, vì thật ra nó cũng có tiếng nói riêng của nó, nó cũng có sự sống riêng của nó, chỉ là người và người vội vã bị chi phối bởi những tiếng ồn ào khác chung quanh mà quên mất hoặc không để ý đến nó thôi.
Nó có tiếng nói riêng, nhưng hình như tiếng nói thầm lặng quá, tiếng nói không có luật hấp dẫn, không có sự cuốn hút, tiếng nói đơn điệu không gây chú ý, không có gì làm người khác phải để ý đến, để khám phá ra thật sự nó là gì?
Người và người giao tiếp với nhau bằng âm thanh, bằng ngôn ngữ, bằng hình thức, sắc tướng, bằng những gì có thể nghe được, thấy được nhưng dường như những sự giao tiếp đó luôn bị giới hạn, và có đôi lúc bị hiểu lầm một cách thật trầm trọng, nhưng có một sự giao tiếp bằng “tiếng lặng” mà không ai để ý, một sự giao tiếp thẩm thấu từ tâm xuyên tâm, từ tâm hồn xuyên tâm hồn, không cần nói mà hiểu nhau tất cả ngọn ngành, như nắm trọn tất cả những gì người kia muốn truyền tâm ý, như thể chính mình là người đó đang nói chuyện, như hai mà một, một chẳng khác hai.
Thứ ngôn ngữ này chỉ khi nào người và người cùng quay đầu lại, quay tất cả mọi tâm ý, ý thức lại vào “tiếng lặng” ở nơi mình, ở trong mình, ở chung quanh mình, ở nơi người, và ở chung quanh người. Và chỉ khi quay về, quay vào, hòa vào “tiếng lặng” ấy thì có lẽ người và người mới không còn cảm thấy tách biệt, mới không còn cảm thấy mình như những ốc đảo lẻ loi, mới không còn cảm thấy sao mình khác người đến thế, mới không còn cảm thấy sao mình cô đơn như không ai hiểu được mình, v.v…
Chỉ có khi đó, khi mình hòa nhập vào “tiếng lặng” ấy thì mình mới hòa nhập được vào người và mới cảm thông, hiểu được người và hiểu được luôn cả mình và muôn vàn sự vật.
Vì thật ra, phía sau tất cả mọi âm thanh ồn ào náo nhiệt, mọi tiếng gõ lao xao, mọi sắc tướng muôn màu, tất cả muôn loài vạn vật đều có cùng một mẫu số chung giống nhau, đó là “tiếng lặng” hiện diện nơi tâm hồn của mỗi người, mỗi sự vật, hiện diện nơi chung quanh người, ở khắp cùng, và nếu ta biết lắng nghe thật kỹ, thì tiếng lặng ấy là thứ duy nhất tồn tại vĩnh cửu, không bị sự chi phối bởi luật vô thường, nó vẫn vậy, đi xuyên suốt phi không gian, phi thời gian, và chỉ có điều đó mới là điều THẬT.
Ta và người, người và ta, gẫm suy cho cùng, sự khác biệt cũng chỉ là những âm thanh ồn ào ngoài cửa miệng, ngoài đời sống, và những âm thanh liên tục trong từng mỗi tâm trí con người, những sắc tướng đủ màu sắc.
Ôi sự khác biệt này sao quá lớn lao, lớn lao đến nổi người và người không thể hiểu được nhau, luôn kỳ thị lẫn nhau, luôn đạp đổ nhau, luôn thiếu vắng tình thương, luôn bảo vệ cái tôi của mình, và phải chăng cái tôi của mình hình thành cũng do những sắc tướng, âm thành ồn ào ấy tạo thành.
Một sắc tướng với một dung mạo xinh đẹp với một sắc tướng xấu xa, một sắc tướng với nhà cao cửa rộng với nhà lụp xụp xiêu vẹo, một âm thanh tâng bốc đưa tận mây xanh với một âm thanh chà đạp hạ nhục xuống tầng sâu hố thẳm….đã tạo nên biết bao cái tôi nghiệt ngã, cái tôi không thật và cũng thay đổi theo thời gian, theo từng chặng đường biến đổi của những tiếng động âm thanh và sự biến đổi sắc tướng theo bao cuộc thăng trầm dâu bể.
Còn riêng rẽ chỉ có “tiếng lặng” chẳng có sự phê phán nào, chẳng có sự khác biệt nào, chẳng có cái tôi nào, nó vẫn vậy vì nó chính là Đạo. Dường như tất cả mọi âm thanh sắc tướng đều được sinh ra từ nó và rồi biến mất trở về nó, nhưng không có cái gì có thể làm thay đổi được nó. Nó có thể làm thay đổi được tất cả, biến dịch được tất cả nhưng nó vẫn là nó.
Có ai hiểu được nó đâu, đừng bao giờ đem tâm trí ra để hiểu vì tâm trí cũng từ nó sinh ra, cái nhỏ thì làm sao hiểu được cái bao trùm tất cả. Và có lẽ chỉ khi nào ta không quan trọng hóa mọi sự ồn ào náo nhiệt nơi tiểu thể ngã và nơi trần cảnh bên ngoài, ta không quan trọng hóa những sự thăng trầm biến đổi khôn lường của muôn vạn sắc tướng thì ta mới có cơ hội trở về nó, và lúc ấy nó sẽ hiện diện nơi ta và đi vào, điều khiển lấy cuộc đời ta.
Ta chẳng còn ý chí để điều khiển cuộc sống theo hướng mình muốn nữa, mà lúc ấy ta đã phó thác vào nó, cái tôi không còn là chủ nhân ông nữa mà chính Đạo đã thâm nhập cuộc sống ta và tất cả mọi âm thanh ồn ào, tất cả mọi hành động từ nơi thân xác ta đều xuất phát từ ý chí của nó, và lúc ấy nó chính là ta, ta trở về nó hoàn toàn, bao la vô cùng tận mà cũng thật nhỏ nhoi nơi một con người, thật kỳ diệu và nhiệm mầu lắm thay!