Từ xưa tới nay, cứ nói đến yêu thương là nói đến trái tim.

Tôi có mang điều này đi hỏi một số người. Câu trả lời theo tôi luôn không thỏa đáng. Và nếu là một hình tượng ví dụ, tại sao ở đâu cũng giống nhau, thời kỳ nào cũng giống nhau? Yêu nhau mở miệng ra là trái tim thế này, trái tim thế kia. Bài hát thì luôn rền rĩ, trái tim rỉ máu, trái tim khô, trái tim ứa lệ, trái tim còn trinh, trái tim hóa đá, trái tim thổn thức.
     
        Tôi tự có câu trả lời cho tôi từ lâu. Thường những câu trả lời khó thường tự tôi tìm câu trả lời. Và im lặng chiêm nghiệm xem có đúng hay không. Tôi rất hay tìm ra những câu trả lời hóc búa với tôi như vậy trong những lúc đi bộ. Có thể chính vì thế mà tôi thích đi bộ. Kệ, tôi chẳng quan tâm, mà ai quan tâm chứ. Nhưng tôi không nói câu trả lời ở đây đâu, các bạn tự tìm câu trả lời cho mình đi. Biết đâu các bạn sau đó sẽ tìm riêng cho mình một sở thích nào đó như bơi, chạy, nghe nhạc, leo núi hay viết lách.

        Tôi chỉ biết rằng khi ta chìm trong điều mà cơ thể yêu thích. Khi mà bạn im lặng để lắng nghe cơ thể, chiều theo nhu cầu chân thật của nó. Nhu cầu không có ảnh hưởng hay ràng buộc bạn với bên ngoài. Đó chính là lúc bạn tự tìm ra chân lý. Và chân lý thì có nhiều, luôn ở đó để bạn khám phá. Không có chân lý nhỏ, không có chân lý lớn. Chân lý là chân lý.

Từ ngữ đôi khi làm giảm đi ý nghĩa của bản chất sự việc. Vì thế nếu bạn ngộ được một chân lý nào, bạn hãy nghĩ về nó, chờ đợi nó chứng thực, hay sẽ xảy ra với bạn. Bởi đôi khi cái ta ngộ ra là một cái gì đó rất gần chân lý, nhưng chưa phải là chân lý.

        Tôi ngộ ra rằng, khi tôi có thêm một đứa con. Tình yêu của tôi với các con nhân lên gấp hai, chứ không hề bị chia sẻ. Nó cũng độc lập và tròn trịa như tình yêu của tôi dành cho vợ. Không phân chia. Quan điểm này hẳn khác với quan điểm của Tố hữu khi ông viết: “Trái tim tôi chia 3 phần tươi đỏ”. Tôi tự hỏi, trái tim mà cũng chia được sao? Tình yêu làm gì có sự rạch ròi chia cắt như thế. Tôi đoán rằng câu này ông viết từ khi còn trẻ, hoặc giả ông đang chỉ tới gần với chân lý mà thôi.

        Tình yêu là thứ tình cảm vô điều kiện, luôn sẵn có, và nhiều tới vô hạn. Hãy xem lại tình cảm của chính mình để hướng tới tình yêu nhé. Cũng như thở, yêu cũng phải học cả đời. Hãy lấy thứ gì đó lớn nhất mà bạn biết. Thì tình yêu sẽ lớn hơn nó hàng trăm nghìn lần, hàng triệu lần, n lần. Trước đây, tôi chẳng hiểu từ: “từ bi” của Phật nói tới là gì. Giờ thì tôi hiểu, đó chỉ là cách gọi khác của tình yêu.

        Khi bạn yêu một cô gái, muốn lấy làm vợ, muốn quan hệ tình dục, muốn đẻ con với cô ấy. Bạn gọi đó là tình yêu. Khi bạn có vợ, bạn yêu một cô gái khác, muốn quan hệ tình dục, nhưng không muốn đẻ con với cô ấy. Bạn cũng gọi đó là tình yêu.

Đây là điều phổ biến, phải không? Nhưng một người như Đức Phật lại có thể yêu thương nhiều cô gái, nhưng không có ý nghĩ nào về việc muốn lấy làm vợ, chiếm hữu, hay bất kỳ điều kiện gì. Thứ tình cảm đó Ngài áp dụng cho cả đàn ông, người già, trẻ em, gay, les, …, với cây cỏ, muông thú, với vạn vật, với trái đất, với vũ trụ. Ngài gọi đó là: “từ bi”. Người ta gọi đó là : “từ bi”. Hoặc các bạn có thể gọi đó là: “tình yêu lớn”. Như vậy, tôi có thể gọi cái tình yêu trong mỗi con người chúng ta là: “tình yêu nhỏ”. Và thế là tôi lại ngộ ra một công thức:

             A = B - C
           Trong đó    A: là tình yêu lớn (từ bi)
            B: là tình yêu nhỏ
            C: là các mong muốn, điều kiện với người mình yêu

        Nghĩa là khi bạn tự cởi bỏ những ràng buộc đạo đức, pháp lý, văn hóa, truyền thống. Những thứ làm vướng cẳng bạn khi yêu thương. Thì tức khắc tình yêu nhỏ trở thành tình yêu lớn, B trở thành A. Quá trình cởi bỏ này diễn ra dần dần. Khi sự cởi bỏ tới một mức nào đó, trong hôn nhân người ta gọi đó là bình đẳng. Trên mức đó gọi là yêu vợ (chồng) hết mực. Trên nữa, trên nữa, trên nữa, trên nữa, … người ta gọi là từ bi, tình yêu lớn.

        Các bạn có thể có tình yêu lớn với một người, hai người, hay nhiều người. Tình yêu lớn của Đức Phật là vô hạn với vô cùng. Nghĩa là ông yêu thương từ ngọn cỏ, cái lá, con kiến, tới trăng sao, vũ trụ. Bất kể cái gì có trong từ điển của bạn, và bất kể cái gì không có trong từ điển của bạn. Một tình yêu tràn khắp không ngừng nghỉ, kể cả khi ông chết.

        Nhưng các bạn cũng đừng vì thế mà băn khoăn. Vì tình yêu lớn là tình yêu lớn. Nó luôn là như nhau, không đong đếm được. Người ta thường có xu hướng muốn so sánh cái này với cái kia, để che giấu sự sợ hãi trong chính mình mà thôi. Vì thế nếu bạn đang có tình yêu lớn, hoặc giả bạn đang trên đường tiến tới nó, trở thành nó. Chẳng có khoảng cách nào giữa bạn với Phật, Jesus, hay bất kỳ ai khác tương tự.

        Nhưng các bạn có thấy vô lý không, khi mà cứ bỏ đi, trừ đi, thì nó lại to lên? Nó vô lý bởi các bạn luôn được giáo dục như thế. Các bạn luôn nhìn thấy điều trái ngược trong cuộc sống của các bạn, bạn học và áp dụng nó trong cuộc sống.

Cộng vào, mới to ra, trừ đi, tức nhỏ đi. Đó không phải là điều tôi muốn nói tới. Vì nếu thế, các bạn có thể thấy ở bất kỳ quyển sách nào tương tự, nhưng không phải ở đây. Tôi không hề có ý nói rằng, quan điểm các bạn đang có là sai. Tôi chỉ muốn nói rằng, quan điểm đó không phải lúc nào cũng đúng.

        Nói tới đây chắc các bạn hình dung được tại sao một cô gái lại rời bỏ chồng đi theo một người đàn ông xa lạ mới quen. Các bạn gặp điều này quá nhiều, ngay cả trong cuốn: “24h trong đời một người đàn bà” của Stefan Zweig, văn sỹ người Áo cũng mô tả hành động đó rật rõ nét.

Những hành động này, chỉ nói lên một điều rằng: Những người phụ nữ đó đã luôn mong muốn có một tình yêu lớn từ người mình yêu. Và họ luôn tìm kiếm nó. Thứ tình yêu vô điều kiện, không ràng buộc, trọn vẹn, thuần khiết và vô cùng. Tất nhiên, không phải ai cũng tìm ra, kể cả bằng các bỏ đi như thế. Có người phải lộn đi lộn lại hàng nghìn năm, thậm chí hàng trăm nghìn năm chỉ để hiểu điều này.

Thành thật mà nói. Thì với những bài viết của tôi, tôi mong mọi người đọc và cảm nhận. Hơn là mọi người nghĩ về nó. Chỉ cảm nhận thôi. Nếu cảm nhận tốt, thì tốt cho mọi người, không cần phải quan tâm tới tôi. Còn nếu cảm nhận chưa tốt, thì hãy bỏ qua cảm nhận này, và hãy chờ đón các cảm nhận khác tốt và phù hợp với mình hơn. Hơn là nghĩ về nó. Vì với ý nghĩ, luôn là đúng hoặc sai, đen hoặc trắng.

Có một điều rất quan trọng trong Thiền. Đó là thông tin thụ động. Thông tin này trái với thông tin chủ động. Nghĩa là bạn phải xông ra ngoài, phải nghĩ, phải phân tích, ... mới có thông tin. Còn dạng thông tin thụ động là khi bạn đi sâu vào trong, chìm vào sự tĩnh lặng của bản thân. Thông tin luôn tự đến. Bạn đón nhận và cảm nhận thông tin một cách thụ động. Và cho dù thông tin đó là gì, hãy vui vẻ nhận biết. Đó là Thiền vậy.

Nói lại về Tình yêu, chủ đề trong những bài viết này. Nhất là tôi đang viết dòng này trong ngày 8/3, ngày quốc tế phụ nữ. Thì khởi điểm đầu tiên của tình yêu trong một con người. Đó là thói ích kỷ. Đơn giản, đó là tình cảm thể hiện sự yêu bản thân, và chỉ yêu bản thân trong chừng mực rất nhỏ của tâm trí. Các bạn có thể nói ngay đó là xấu. Là tồi. Là không tốt. 

Tôi thì không nói thế. Tôi nói đó là bước đầu để có sự nhận biết về tình yêu. Nếu không có bước này, các bạn sẽ không có bước tiếp theo. Tuy nhiên nếu chỉ đi mãi bước đầu tiên này trong suốt cuộc đời, thì đó hẳn cũng là sự lựa chọn của cá thể linh hồn đó. Chúng ta chẳng có quyền phán xét ai cả.

Vậy nên, muốn yêu ai đó, hay yêu cái gì đó. Trước hết, phải yêu chính mình. Hiểu biết về chính mình. Quan tâm tới chính mình.

Hãy nhìn toàn cảnh nhé. Tôi không khuyên các bạn giữ sự ích kỷ bản thân. Tôi chỉ nói rằng ích kỷ là dấu hiệu về một tình cảm của một cá thể. Đó là sự khởi đầu trong quá trình tiến hóa của nhận thức. Bạn sẽ phát triển tình cảm này trong suốt quá trình sống. Bạn sẽ yêu một cô gái ( chàng trai ), bạn sẽ yêu một con chó ( con mèo ) trong một thời điểm, bạn sẽ yêu một bông hoa trong một khoảnh khắc. Bạn sẽ yêu thương con mình trong suốt cuộc đời. Bạn sẽ tiến dần, tiến dần nhận thức tình cảm của mình. Có thể tới tận khi các bạn lớn tuổi, các bạn mới bắt đầu cảm nhận được tình yêu của mình với cha mẹ. Hơi buồn nhưng đó là sự thật.

Và với mỗi tình yêu của mình trong cuộc đời, ngày qua ngày. Nó đều như một dấu chấm với diện tích khác nhau và tất nhiên có đường biên bao vây. Bạn có thể yêu bạn gái của mình hơn vợ. Bạn có thể yêu con trai hơn con gái. Bạn có thể yêu cây hoa này hơn cây hoa khác. Tình yêu đó có sự phân biệt, có lớn bé. Đó là điều không thể tránh, và đó là quy luật của tiến hóa tâm thức của một cá thể linh hồn khi tồn tại trong thân xác hiện trạng.

Hãy hình dung các tình yêu là dấu chấm với đủ hình dạng và kích thước như vậy có trong bạn. Tâm trí bạn là cái chai. Còn bạn là đứa trẻ đang chơi trò chơi. Và trông nó sẽ giống như thế này:


Sự nhận biết sẽ đến với bạn vào một lúc nào đó. Bạn nhận ra các tình yêu của mình trong những dấu chấm bạn có. Khi sự nhận biết đến. Đó là lúc bạn bắt đầu quá trình thanh lọc và đào thải. Bạn biết bỏ ra khỏi mình những tình yêu không phù hợp, và nhặt thêm cho mình những tình yêu khác phù hợp.

Rồi tới một lúc, sự nhận biết tiến đến khi bạn cảm nhận được sự giao thoa của các tình yêu đó với nhau. Thường, bạn ở với người yêu, bạn ở trong một dấu chấm. Nhưng khi bạn dắt chó đi dạo, bạn lại ở trong một dấu chấm khác. Điều này có thể xảy ra khi bạn ngắm một bông hoa, khi bạn ở trong dấu chấm khác nữa, nhưng cũng cảm nhận được tình yêu trong cả hai dấu chấm còn lại. Đó là khi bạn nhận biết có thể các tình yêu này có gì đó giống nhau.

Đó chưa phải là lúc bạn nhận biết rõ ràng đâu nhé. Tôi đã nói rồi. Nó là một quá trình. Và quá trình này có thể không đo đếm bằng vài chục năm. Mà có thể là hàng trăm năm, hàng nghìn năm. Có vấn đề gì với thời gian đâu nhỉ. Quan trọng là bài học thôi.

Khi bạn nhận thức được sự giao thoa của các dấu chấm. Nghĩa là các dấu chấm đã xích lại gần nhau. Vài dấu chấm đã giao thoa với nhau. Sự bắt đầu này để tiến tới một giai đoạn, diện tích các phần giao thoa này lớn dần ra.

Đến giai đoạn này, các phần giao thoa của những dấu chấm tình yêu đang bắt đầu to ra. Bạn sẽ thấy một điều lạ lùng với chính mình. Rằng khi phần giao thoa to ra, thì thể tích của tâm trí cũng to ra. Nghĩa là dung tích của cái chai tâm trí của các bạn cũng to ra. Tự dưng to, chẳng ai làm gì cũng to. Thật vô lý phải không.


Nhưng các bạn trong thế giới tâm linh thân mến. Điều các bạn đang làm chẳng phải là muốn đi từ sự có lý đến sự "vô lý" hay sao. Và khi sự "vô lý" đó xảy ra, còn ai quan tâm đó là "vô lý" nữa. Vô lý hay có lý chỉ là cái diễn đạt về những thứ người ta có thể suy nghĩ được mà thôi.

Nào cái chai bắt đầu phình to ra rồi. Giờ là giao đoạn có sự giao thoa của cái chai với phần không khí bên ngoài. Hay nói cách khác là có sự giao thoa tiếp xúc giữa tâm trí của bạn với tâm thức của bạn.

Sự giao thoa của các dấu chấm tình yêu càng lớn. Thì sự giao thoa giữa tâm trí và tâm thức lại càng lớn. Quan hệ càng càng này cứ diễn ra theo tiến trình thời gian. Càng tĩnh tâm, càng tĩnh lặng thì tốc độ sự giao thoa diễn ra càng lớn. Lại thêm một mối quan hệ càng càng nữa.

Lại tới một lúc, khi mà sự giao thoa này lên tới cực điểm. Bạn sẽ có một dấu chấm duy nhất, trong cái chai duy nhất. Nghĩa là chẳng có sự ngăn cách nào giữa các tình yêu trong bạn cả. Bạn yêu mọi thứ bạn từng yêu như nhau. Chẳng phân tách, chẳng so sánh, chẳng đong đếm được. Ai mà chia được không khí trong một cái chai chứ?

Lúc này tâm trí của bạn đã nhỏ xíu so với tâm thức của bạn. Mà tâm thức của bạn lại được kết nối với tâm thức vũ trụ. Hay nói cách khác. Bạn đang trên con đường đi đến sự giác ngộ.

Lại tới một lúc cái chai cũng chẳng còn nữa. Tâm trí của bạn biến mất hoàn toàn. Tình yêu trong chai của bạn như không khí hòa vào bầu khí quyển. Như nước hòa vào biển. Tâm thức của bạn hòa vào với biển tâm thức của vũ trụ. Và bạn cũng chẳng hỏi tại sao.

Lúc này bạn cũng sẽ chẳng hỏi tình yêu là gì nữa. Mà tình yêu là chính bạn. Bạn chính là tình yêu. Cái gì trong bạn cũng là tình yêu. Cái gì ngoài bạn cũng là tình yêu. Giờ thì công thức lại là 0 = 0 + 0.

Có người hỏi tôi rằng: Khi ánh sáng tràn vào căn phòng tối. Hỏi bóng tối đi đâu?

Tôi chỉ đáp lại rằng. Một phần bóng tối biến mất, một phần bóng tối biến thành ánh sáng.

Phần bóng tối biến mất đó tôi chẳng quan tâm là nó biến đi đâu.

Chỉ có ánh sáng là tràn khắp căn phòng.

Các bài viết khác