Có một con đường mà dù ta đã đi qua rất nhiều lần từ khi sanh ra cho đến khi lớn lên, đó là con đường từ nhà đến trường đi học.

Sau khi ta lớn lên thành người ra phố học hành, làm việc, ta lại có những con đường quen thuộc khác từ chỗ làm về chỗ trọ hoặc nhà riêng. 
Khi tuổi già xế bóng lại có một con đường quen thuộc khác hiện lên trong tâm trí ta, đó lại là con đường từ nhà ta đến bệnh viện gần nơi ta sống.

Trong một kiếp người thôi, mà ít nhất ta cũng từng trãi qua sự lặp đi, lặp lại trên 3 con đường riêng biệt, và dù cho con đường ấy vẫn mỗi ngày đi qua, nhưng khi ta đi sang con đường khác, bất chợt một ngày trở lại quê hương thì ta có thấy con đường còn quen thuộc nữa không?

Không! Nó chỉ còn là ký ức, nó tuy quen nhưng lại vô cùng lạ lẫm, tuy vẫn là nó nhưng đã không còn là nó nữa rồi!

Nghĩ đến con đường dưới gót chân ta mà quán chiếu đến con đường ta đã đi qua trong muôn vạn kiếp!
Nếu ta ví thời niên thiếu như những ngày ta có được thân người, luân hồi bao nhiêu bận, có lúc làm quan to sống sung sướng, an nhàn, có lúc lại làm người bần tiện sống kham khổ, nghèo đói, có lúc làm hành giả tự tại an nhiên, nhưng cũng có lúc lại làm tên trộm cắp, gian tham, xảo trá.

Mỗi lần đi qua một kiếp người ta lại quên đi mình từng là ai, và mình từng có những lựa chọn vô minh trong từng hành động, lại xét nghĩ chỉ có thân này trong hôm nay!
Vì điều xét nghĩ như thế cho nên ta xem thường nhân quả, không tin luân hồi, không tin thiện ác đều có nghiệp báo, cho nên thân ta lại tự mình đọa mình, lên cao, xuống thấp mỗi bận đều xét thấy mình như một con người mới. 

Ta thấy mình hôm nay cùng khổ, đói rách, lại cho rằng con đường này mình chưa hề đi qua, nhưng nó đã là con đường mình đi qua hằng hà sa các bận, chỉ là tự mình không muốn nhớ, không ghi nhớ, và không ý thức được việc phải nhớ để vĩnh viễn thoát khỏi con đường tăm tối này mà vươn ra một con đường sáng lạn khác hơn bằng việc chú tâm quán xét lỗi lầm, vun bồi thiện nghiệp cho thân.

Cho nên ngay chính lúc này, khi ta còn đang trong con đường gây dựng các nghiệp thiện ác, sao không chọn lựa cho mình một con đường sáng suốt mà đi, để không phải cứ lặp đi lặp lại số chuỗi (sai lầm – đúng đắn – thiện nghiệp – ác nghiệp – hân hoan – hối hận – an lạc – khổ đau), chuỗi tâm thức đan xen nhau làm cho thân tâm ta mênh mang vô định, và chính nghiệp thân ta cũng mênh mang vô định không khác. 

Con đường khổ đau trong luân hồi vạn kiếp đã đi qua hằng hà sa bận vẫn không nhắc cho ta nhớ nỗi ta là ai? Ta đang đi tìm gì trong một kiếp làm người! 
Để rồi khi cơ hội vụt qua, cũng như tuổi già chờ tới, bao nhiêu đau ốm bệnh tật chi phối làm cho thần trí đảo điên. 
Cũng như thân ta khi già cỗi, ngày qua ngày tới tới lui lui từ nhà đến chỗ bệnh viện, từ bệnh viện về nhà, trên chiếc giường quen thuộc, góc phòng tăm tối như nghiệp của một đời mình gieo tạo.

Tới lui trên con đường bệnh tật cũng giống như ta đã từng tới lui trong các đạo luân hồi bất thiện, bao nhiêu nẻo bất thiện khổ đau ta đã từng trãi qua liệu rằng ta còn có nhớ? 

Nhưng ta vẫn chỉ xét thấy thân mình hôm nay, cho nên không thấy cái việc khó khăn trăm ngàn biến sự mới có được thân người, mới đủ đầy tuệ trí, mới hữu duyên chánh pháp, mới đọc được lời ngay, mới thấy mình tăm tối, mới nhận diện khổ đau.

Và vì vậy ta còn chần chừ chờ đợi điều gì hôm nay?

Các bài viết khác